Partij Vrij Almelo
Dicht bij de burger
Om de controle door de raad
Categories: Zonder rubriek

Gemeentehuis Almelo

Mondelinge vragen

De raad heeft drie rollen: kaderstellen, controleren en het vertegenwoordigen van inwoners. Voor het uitvoeren van deze rollen heeft het raadslid verschillende wettelijke instrumenten tot zijn beschikking. Voorbeelden daarvan zijn het vragenrecht, het recht om moties en amendementen in te dienen en het recht om een initiatiefvoorstel in te dienen. Hij/zij bepaald zelf welk instrument op welk moment het best gebruikt kan worden.

Het recht dat raadsleden hebben om mondelinge vragen te stellen vloeit direct voort uit de bepalingen rond de passieve informatieplicht in de wet. Artikel 155 lid 1 Gemeentewet regelt dat een raadslid het college mondeling of schriftelijk vragen kan stellen. Wettelijk is er geen enkele beperking aan wat een raadslid mag vragen. Het college dient in beginsel alle vragen te beantwoorden.

De mogelijkheid tot en de procedure voor het stellen van mondelinge vragen wordt geregeld in het reglement van orde van de raad. De aanduiding varieert in de praktijk: in sommige gemeenten heet het eenvoudigweg “mondelinge vragen”, in andere gemeenten heet het bijvoorbeeld “vragenuurtje” of “rondvraag”. Die laatste term wordt vaak ook gebruikt voor de vragenmogelijkheid in raadscommissievergaderingen of zogenaamde oordeelsvormende vergaderingen (in het BOBmodel). In het navolgende richten we ons enkel op het gebruik van het instrument in plenaire (‘besluitvormende’) raadsvergaderingen.

In diverse gemeenten bestaat de variant van schriftelijke vragen die mondeling beantwoord worden in een raadsbijeenkomst. Het reglement van orde schrijft dan soms voor dat raadsleden kunnen aangeven of ze schriftelijk of mondeling antwoord willen krijgen. Goed beschouwd is de scheidslijn tussen schriftelijke en mondelinge vragen daarmee niet altijd scherp. In alle gemeenten is geregeld dat mondelinge vragen vooraf schriftelijk moeten worden aangemeld.

In alle onderzochte gemeenten wordt het instrument gebruikt door de raad, maar het gebruik ervan loopt sterk uiteen in de onderzochte gemeenten: van 1 mondelinge vraag tot 31 vragen, in het jaar 2017. Niet voor alle gemeenten hebben we het precieze aantal gestelde mondelinge vragen kunnen vaststellen. De reden daarvoor is dat, zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven, er geen overzicht wordt bijgehouden en er ook geen schriftelijke notulen worden gemaakt. In eerder onderzoek naar de informatievoorziening aan de raad stelden we ook vast dat het aantal mondelinge vragen in de onderzochte gemeenten uiteenliep van 1 à 2 per jaar tot meerdere vragen per raadsvergadering.

In sommige gemeenten bestaat er geen formeel reglement van orde, maar een vergelijkbaar document (gebaseerd op artikel 16 GemW). Almere bijvoorbeeld heeft de ‘Spelregels voor raadsleden’ en ‘Spelregels voor de politieke markt’. In sommige gemeenten is voor een andere benaming gekozen voor dit type vergadering, zoals opiniërende of meningsvormende vergadering.

De vragen worden, voor zover we hebben kunnen vaststellen, altijd beantwoord door het college. Een enkele keer is opgemerkt dat de antwoorden van het college niet altijd evenveel informatiewaarde bevatten. Tegelijkertijd is dit geen zwaarwegend probleem in de beleving van raadsleden en andere betrokkenen. Dit heeft ongetwijfeld te maken met de al eerder vermelde constatering dat veel vragen worden gesteld (mede) met als doel politieke profilering. In 2013 schreven we hierover al het volgende: “De meeste betrokkenen zijn het erover eens dat het instrument ook, of zelfs vooral, een politieke betekenis heeft. Het verkrijgen van informatie is niet altijd het primaire doel.

Griffiers geven aan dat zij raadsleden die specifieke informatie zoeken soms adviseren om andere instrumenten (zoals) het stellen van technische vragen) te gebruiken. Mondelinge vragen worden veelal gesteld om publiekelijk aandacht te vragen voor bepaalde problemen of belangen, en het betreffende raadslid of raadsfractie te profileren als behartiger van die belangen.

https://kennisopenbaarbestuur.nl/media/256219/om-de-controle-door-de-raad.pdf

https://decorrespondent.nl/8060/de-gemeenteraad-is-de-baas-en-dat-moet-vooral-zo-blijven/568171581120-7b44b3f2

Stem of voeg toe aan:

Comments are closed.