Partij Vrij Almelo
Dicht bij de burger
Perspectiefnota Gemeente Almelo 2024-2027
Categories: Zonder rubriek
Stadhuis Almelo
(foto Partij Vrij Almelo)

In de perspectiefnota bepaalt de gemeenteraad op hoofdlijnen wat de koers voor de komende jaren is, en ook hoeveel dat in grote lijnen gaat kosten. Daarmee wordt bepaald wat er in ieder geval in de programmabegroting moet staan om de doelen voor de korte en lange termijn te bereiken.

Of de nota daarmee ook makkelijk te lezen is, is de vraag. Wij hebben hier al eerder aandacht voor gevraagd. Sommige dingen moet je blijven herhalen. Graag willen we commentaar geven op enkele van de belangrijkste punten.

3. De afgelopen jaren is Almelo dankzij de vele miljoenen uit het inwonertal gerelateerde gemeentefonds van de rijksoverheid financieel overeind gebleven. Op dit stevige fundament kon Almelo zich ontwikkelen. Door het grote immigratie surplus is er helaas óók in Almelo een tekort aan betaalbare woningen ontstaan voor de eigen inwoners.

5. De financiële opgave om te bezuinigen in het gemeentefonds, wordt als we niets doen, ná 2026 nòg zwaarder. Daarom kiest het College voor een eerste forse stap richting een terugdringen van het tekort.

7. Niettemin laat deze perspectiefnota ook zien dat er in de komende jaren volop financiële uitdagingen  en onzekerheden zijn, zoals de mogelijke effecten van hogere rente, loon- en prijsontwikkelingen, falende woningmarkt en de oorlog in Oekraïne, en de onduidelijkheid  over de financiering van gemeentelijke taken vanaf 2026 door bijdragen van de rijksoverheid.

11. Gegeven deze omstandigheden is te voorzien dat Almelo vanaf 2027, een tekort van circa 12 miljoen op de begroting oploopt.

13. De Stadsbank die bij zou moeten dragen aan een afdoend weerstandsvermogen om lokale risico’s op te vangen. Dat zal niet meevallen want men zal moeten uitgaan van een verdere stijging van de rente op de geld- en kapitaalmarkt.

15. Ook zijn de archieftaken in Almelo gereduceerd. Dit klemt des te meer omdat de documentenstroom sinds 2017 jaarlijks toeneemt met 35%.

16. Ook zijn er in Almelo, vanwege een toenemend analfabetisme (door migratie?), meer kosten ontstaan, inmiddels begroot het op 275.000 euro.

17. Ondertussen dient de kwaliteit van de openbare ruimte in Almelo op korte termijn substantieel te verbeteren; zo bleek uit inspecties dat een groot deel van het straatmeubilair onderhoud en/of reparatie behoeft, en de binnenstad vervuild is met onder andere kauwgom, alsmede slecht onderhouden locaties met veel onkruid wat moeilijk te bestrijden is.

21. De aanloop naar de begroting van 2024 wordt hiermee bijzonder van karakter, niet alleen uniek voor Almelo, maar geldt ook voor 60% van de 345 Nederlandse gemeenten en dat is om in termen van wijlen Pim Fortuyn te spreken ‘a hell of a job!’. Vooralsnog is er voor uitgaven in de periode 2022-2025 vanaf 2026 geen zichtbare dekking.  Alles afwegende zal naar verwachting een sluitende begroting voor 2024 een voorlopig laatste reële optie zijn. 

22. OPERATIONEEL DOEL 1:

De gemeente Almelo dient zich dan ook terughoudend op te stellen en kunnen en mogen tekorten vanaf 2026 niet weer verder oplopen. In hoeverre en welke mate de rijksoverheid ook na 2026 financiële steun biedt is momenteel onvoldoende helder.

30. OPERATIONEEL DOEL 2:

Reeds nu zijn er reeds voor 2026 duidelijker afspraken vastgelegd om de verdeling van de sociale woningvoorraad, met behoud van leefbaarheid, over de gemeente en (sub) regio hopelijk beter te kunnen verdelen dan nu het geval is onder de eigen inwoners. Ook de bouw van 4.100 extra nieuwbouwwoningen, hetgeen neerkomt op 12.000 extra inwoners, kan lucratief voor de gemeentebegroting zijn omdat inwonertal gerelateerd is aan bijdragen uit het gemeentefonds van de Rijksoverheid. Wellicht gaat dit toenemende inwonertal op termijn wél ten koste van de leefbaarheid zoals o.a. verkeerscongestie in Almelo.

TRENDS:

36. Relatief heeft Almelo een goedkopere woningvoorraad en  huurwoningen dan in de rest van Twente maar dat kan ook resulteren in een ongewenste magneetwerking van nieuwe inwoners naar onze stad. We zien immers nu al dat de verdeling binnen onze stad van de huurwoningen en de goedkopere koopwoningen sterke demografische concentraties veroorzaken in een beperkt aantal wijken. In Almelo zien we nu al dat bij zo’n 45% van de woningvoorraad, met een groot aandeel in de lagere huurcategorieën het geval is. Eenzelfde beeld geldt eigenlijk ook voor de woningvoorraad in de koopsector.

39. Almelo heeft in 2026 op ambtelijk en op bestuurlijk niveau regulier overleg met de partnergemeenten in Twente, provincie en het rijk over een meer verantwoorde stedelijke ontwikkeling, wordt dit dan beter ingevuld dan nu het geval is ?

ALMELO PANEL:

41. Het Almelo Panel is een grote groep inwoners, die een aantal keer per jaar via internet een vragenlijst van de gemeente invult. Zo weet het gemeentebestuur wat inwoners vinden van het gemeentelijk beleid, wat beter zou moeten en welke ontwikkelingen er gewenst zijn in Almelo.

PROGRAMMA SOCIAAL EN VITAAL

43. Visie en Ambitie:

Kinderen in Almelo zouden zich optimaal naar eigen vermogen moeten ontwikkelen. Ouders helpen elkaar en kijken naar elkaar om samen onderdeel te zijn van de samenleving. Te veel jeugd heeft in Nederland echter ondersteuning nodig van de overheid en redt het helaas uiteindelijk niet om een zelfstandig leven te leiden. Daarnaast kijkt ook Almelo tegen een behoorlijke groei van het aantal inwoners dat ouder is dan 65 jaar. Bij een toename van het aantal ouderen en een verdere toename van het aantal eenpersoonshuishoudens is het risico echter groot dat eenzaamheid toeneemt. Tevens zal het aantal thuiswonende inwoners met dementie toenemen. In Almelo is 40% van deze inwoners alleenstaand. De toename van het aantal ouderen zal ook leiden tot een toename van  beroep op de WMO. Wanneer volwassenen te kampen hebben met mentale problemen, zijn in 75% van de problemen al ontstaan vóór het 25e levensjaar en in 50% van de gevallen zelfs al vóór het 15e levensjaar.

VEERKRACHT VOLWASSENEN:

53. Eind maart 2023 verscheen de, vanwege corona extra uitgevoerde, Corona Gezondheidsmonitor van Almelo met betrekking tot Jongvolwassenen (16 tot en met 25 jaar) 2022. Deze monitor geeft alleen inzicht in een cijfer dat geldt voor heel Twente. De belangrijkste conclusies hieruit zijn:

Bijna de helft van de jongvolwassenen geeft aan psychische klachten te ervaren (47%). Zij voelden zich in de 4 weken vóór het onderzoek bijvoorbeeld al somber of zaten erg in de put. Vaak gaat het om lichte klachten (27%). Het percentage jongvolwassenen met psychische klachten ligt in Twente net iets lager dan gemiddeld in Nederland (53%).

Jongvolwassenen geven aan zich het meest gestrest te voelen (44%). Dit is iets lager dan gemiddeld in Nederland met (48%). Jongvolwassenen zijn het vaakst gestrest door: studie of school, een combinatie van alles wat moet, en eisen die jongvolwassenen zichzelf stellen.

OPERATIONELE DOELEN:

67. We ondersteunen jeugdigen bij het maken van eigen keuzes om veilig te kunnen opgroeien en het risico te beperken om af te glijden richting criminaliteit.

Ten opzichte van 2022:

-In 2026 is het aantal politieregistraties met betrekking tot jongeren hopelijk gedaald.

-In 2026 is er meer zicht en inzicht in jeugdgroepen en deze inzichten leiden wellicht tot een meer effectieve aanpak.

-In 2026 ervaren inwoners mogelijk minder overlast door jongeren.

Dus nog volop ‘werk aan de winkel’ in de komende 3 jaar.

Men verzuimt hier echter te vermelden dat Nederland in Europa haar zelfbeschikkingsrecht reeds in 1985, dus zelfstandigheid,  is kwijtgeraakt door de vorming van één grenzeloos Europa waardoor Nederland sindsdien niet meer de beschikking heeft over haar eigen grenzen en bewaking, maar steeds meer geconfronteerd wordt met niet- geïntegreerden of  getraumatiseerde oorlogsslachtoffers.

Dus van al die bovengenoemde  wensen in 2026 door onze (autochtone) Almeloërs zal dus in de praktijk helaas niet veel van terechtkomen in de komende decennia !

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN:

73. 1 op de 4 van de volwassen Nederlanders heeft in het afgelopen jaar een psychische aandoening gehad. Mentale (psychische) ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de volwassen bevolking. Psychische ongezondheid heeft niet alleen in veel gevallen verstrekkende gevolgen voor de persoon zelf gehad, maar ook voor de omgeving van de persoon en de maatschappij met een stijgende trend, al sinds 2010. Een dalende trend is nog altijd niet waargenomen, ook in Almelo niet !

Bron: gezondheidsenquête CBS.

Als we kijken naar de specifieke problemen in Almelo, zien we dat het aantal volwassenen met een angststoornis, depressieve stoornis of stoornis in het gebruik van alcohol en drugs is toegenomen. Almelo ligt voor wat betreft ernstige psychische klachten zelfs hoger dan het landelijk gemiddelde ! Het wordt dus hoog tijd dat het College van Burgemeester en Wethouders hier eens serieus over na gaat denken hoe die negatieve curve weer naar beneden kan !

ECONOMISCHE ONTWIKKELING ALMELO:

82. Almelo is met ruim 45.439 arbeidsplaatsen een wezenlijk onderdeel van de banenmotor in Twente. De afgelopen decennia is veel geïnvesteerd in nieuwe werkgebieden rondom de stad. De textielindustrie uit de 19e en begin 20e eeuw heeft plaatsgemaakt voor nieuwe vormen van werkgelegenheid, zoals innovatieve maakindustrie en logistiek en distributie die zich bevinden op de verschillende bedrijventerreinen, zoals Twentepoort, Bedrijvenpark Twente XL Businesspark. Ook groeide de werkgelegenheid op de bedrijventerreinen de laatste 10 jaren sterker dan elders in Almelo (5,4% t.o.v. 3,8% landelijk).

OPERATIONEEL DOEL 1:

90. Almelo waardeert haar ondernemers en wil ondernemerschap zo veel mogelijk faciliteren. De kracht van het ondernemersklimaat is o.a. af te leiden van de waardering door ondernemers. In de meting van MKB-Nederland heeft Almelo in 2022 een top 10 positie bereikt in de landelijke ranglijst met vergelijkbare gemeenten.

STRATEGISCH DOEL:

91: We zien dat de arbeidsmarkt sterk in verandering is. We hebben te maken met nieuwe technologieën, vergaande digitalisering, wereldwijde concurrentie, demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing en maatschappelijke uitdagingen zoals de energietransitie en covid-19. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat soorten werk en de inhoud van werk razendsnel veranderen. De manier om deze ontwikkelingen de baas te blijven is leren en ontwikkelen. Iedereen, mensen en organisaties, moeten zich blijven ontwikkelen zodat we de uitdagingen van de toekomst aan kunnen. De deelname aan opleidingen en trainingen neemt helaas licht af en specifieke groepen (laagopgeleiden, flexwerkers en 55-plussers) blijven sterk achter, met alle risico’s van dien.

WIM VREESWIJK, auteur

Stem of voeg toe aan:

Comments are closed.