Het torentje was de hoektoren van het enorme textielcomplex Java. Rond 1995 werd de textielfabriek aan de Egbert Gorterstraat (op de hoek met Haven ZZ) gesloopt, om plaats te maken voor de nieuwe rechtbank. Het torentje bleef gelukkig gespaard

De Partij Vrij Almelo (PVA) ageert al jaren fel tegen wat zij de “Almelose afbraakwoede” of “Sloopstad Almelo” noemen. De partij verzet zich consistent tegen het slopen van beeldbepalende cultuurhistorische panden en kerken. Volgens de partij heeft het historische centrum in de loop der decennia te veel moeten wijken voor moderne nieuwbouw en “betonnen dozen”, vaak onder invloed van grootschalige projectontwikkelaars.

Het standpunt van Partij Vrij Almelo over erfgoed

• Behoud in plaats van sloop: De Partij Vrij Almelo pleit ervoor om bestaand cultureel erfgoed te integreren in de stadsvernieuwing. Ze zien historische gebouwen juist als een economische en culturele meerwaarde voor de stad.
• Kritiek op hoogbouw: De partij verzet zich ook tegen recente ambities van de gemeente om in het centrum de hoogte in te gaan met woontorens (zoals de plannen rond de Stadskade), omdat dit ten koste gaat van karakteristieke lagere bebouwing.
• Focus op de menselijke maat: In plaats van prestigieuze bouwprojecten pleit de PVA voor het behoud van het Almelose karakter en het aanpakken van leegstand in bestaande panden.

De situatie rond kerken zoals de St. Jozefkerk

De vrees voor het verdwijnen van kerken is actueel in Almelo. De katholieke St. Jozefkerk in de wijk Sluitersveld sloot in het voorjaar van 2026 definitief haar deuren wegens teruglopend kerkbezoek en stijgende kosten. Het pand is vrijgegeven voor verkoop, waarbij de buurt verwacht dat er uiteindelijk woningbouw voor in de plaats zal komen. Dit sluit aan bij de bredere trend waarin kerken hun religieuze functie verliezen, wat regelmatig leidt tot felle lokale politieke discussies over de monumentenstatus en de angst voor de sloopkogel.

Acties Partij Vrij Almelo behoudt cultuur

De Partij Vrij Almelo (PVA) voert haar acties voor het behoud van cultuur en erfgoed voornamelijk via de politieke weg in de gemeenteraad, gecombineerd met actieve communicatie naar de burger. De partij profileert zich fel tegen de zogeheten “afbraakwoede” en pleit voor concrete maatregelen.

Dit zijn de belangrijkste manieren en acties waarop de PVA zich inzet voor het behoud van cultuur en historische gebouwen:

1. Juridisch en historisch onderzoek opeisen

Wanneer beeldbepalende gebouwen dreigen te verdwijnen, eist de PVA dat de gemeente eerst grondig onderzoek doet naar de cultuurhistorische waarde. Een concreet voorbeeld hiervan was de situatie rondom het Wijkcentrum Egbertus. Toen dit complex werd verkocht, startte de PVA direct een actie om te onderzoeken of er een officieel cultuurhistorisch onderzoek lag. Zo niet, dan eisten zij dat dit alsnog werd uitgevoerd om het gebouw voor de lange termijn te beschermen en te behouden voor de wijk en de nabijgelegen school.

2. Verzet tegen hoogbouwplannen in het centrum

De PVA voert actieve oppositie tegen het opofferen van historische locaties aan moderne hoogbouw. Begin 2026 verzette de partij zich hevig tegen de plannen voor woontorens bij de Stadskade en het Huis van Katoen en Nu. Ze bestempelen dit soort projecten als een “schandalige misser” die de historische identiteit van de binnenstad definitief vernielt. Hun actie richt zich hier op het dwingen van de gemeente tot kleinschaliger bouwen met respect voor de bestaande bouwstijl.

3. Samenwerking en controle op erfgoedbeleid

De raadsleden van de PVA sluiten aan bij initiatieven zoals die van het Platform Cultureel Erfgoed Almelo (PCEA). Tijdens monumentendagen en inspectierondes trekken zij de stad in om te controleren hoe de gemeente omgaat met zogeheten “rode monumenten” (zoals historische huizen en kerken). Ze gebruiken deze bevindingen om in de raad het gebrek aan een langetermijnvisie van de grotere bestuurspartijen aan te kaarten.

4. Het indienen van moties voor “behoud door herbestemming”

In haar verkiezingsprogramma en raadsvoorstellen pleit de PVA voor een stop op sloop en een start met integratie. De partij dient voorstellen in om leegstaande kerken en monumenten niet plat te gooien, maar te transformeren naar bijvoorbeeld culturele hotspots, maatschappelijke voorzieningen of innovatieve woonvormen (zoals de door hen vurig gewenste ‘knarrenhofjes’). Hierdoor blijft het uiterlijk van de stad beschermd, terwijl het pand een nieuwe functie krijgt.

Recente en lopende dossiers (Jong Erfgoed)

• Turfkade 15 (Voormalig Twente Milieu-complex): Dit historische complex staat momenteel (2026) op de nominatie voor sloop om plaats te maken voor nieuwbouw in 2028. Ondanks een positief advies van de monumentencommissie wees de gemeente de monumentenstatus af, wat leidde tot scherpe kritiek van erfgoedorganisaties en politieke tegenstanders.
• De Rechtbank (Egbert Gorterstraat): Er is jarenlang juridisch en politiek gestreden om het huidige rechtbankgebouw en het aangrenzende pand aan de Egbert Gorterstraat 3 te behouden. Erfgoedverenigingen probeerden de sloop te blokkeren via de rechter, maar in 2023 gaf het gerechtshof definitief groen licht voor de sloop ten behoeve van een nieuw rechtbankcomplex.

Historische “afbraakwoede” (Jaren ’60 tot ’80)

Partij Vrij Almelo refereert in haar standpunten vaak aan de ingrijpende stadsvernieuwing uit de vorige eeuw. Destijds zijn veel beeldbepalende panden verdwenen voor moderne architectuur en hoogbouw:

• Oude textielfabrieken: Als voormalige textielstad zijn veel monumentale fabriekspandcomplexen in de loop der jaren afgebroken. Slechts enkele elementen, zoals de watertoren van Stoomspinnerij Twenthe, zijn bewaard gebleven.
• Historische gevels in de binnenstad: Delen van de historische bebouwing in de Grotestraat, Brugstraat en Boddenstraat zijn in de loop van de 20e eeuw gesloopt of onherkenbaar gemoderniseerd, wat PVA beschouwt als een verminking van het Almelose stadsgezicht.

De Partij Vij Almelo stelt dat het zittende stadsbestuur te weinig luistert naar de gewone Almelose burger en te veel meegaat in plannen van projectontwikkelaars.