Het Almelo-Nordhorn kanaal, een prachtig natuurgebied

Er komt geregeld veel weerstand tegen het kappen van bomen en het beheren van bossen. Veel mensen vragen zich vaak af waarom sommige bomen die al 50 tot 100 jaar in het bos staan te groeien plots gerooid worden. Zou het niet beter zijn als we onze bossen niet zouden beheren en gewoon met rust zouden laten? 

Wanneer je een wandeling of fietstocht maakt langs het kanaal Almelo Nordhorn zie je eens in de zoveel tijd een boom staan met een rode stip erop. Rood is de kleur die gebruikt wordt om aan te geven dat erover nagedacht wordt deze om te zagen. En laat rood nou net de kleur zijn die op zo’n 1300 bomen langs het kanaal is gebruikt. De stippen zijn geplaatst door de provincie Overijssel.

Alles draait hierbij om het verbeteren van de biodiversiteit, laat een woordvoerder van de provincie desgevraagd weten. Het is daarom dat er alvast een inventarisatie gemaakt is van bomen die mogelijk gekapt kunnen worden. Die zouden vervangen kunnen worden door bomen die beter zijn voor de biodiversiteit in het gebied. Maar moeten we niet eerst in gesprek gaan met de omwonenden, hoe zij over de bomenkap denken?? Waren er eerst ook geen plannen voor motorisch verkeer?

Monument van grote waarde

In de 19de eeuw is lang gesproken over het graven van een kanaal tussen Almelo en Nordhorn.  Men wilde bijvoorbeeld op deze manier profiteren van de handel met Duitsland.  Uiteindelijk is het er van gekomen en kon het kanaal in 1889 worden geopend.  Het kanaal is dus gegraven in een periode dat Twenthe één groot natuurgebied was; kaarten uit 1900 laten veel heidevelden zien rondom het kanaal.

Het kanaal was nooit een groot succes, onder andere door de komst van snellere spoorverbindingen.  Uiteindelijk is de scheepvaart officieel in 1963 gestopt.  Door de kleinschaligheid van het kanaal heeft het altijd het karakter behouden zoals Noordoost Twente rond 1900 was.

Het landschap is sindsdien op veel plaatsen sterk veranderd, maar het kanaal veel minder.  Vooral de vegetatie geeft ons nog een beeld van de vroegere natuurwaarden.  Die zijn nog steeds groot.  Hier hebben een aantal factoren aan meegewerkt.  Allereerst is er de doorsnijding van west naar oost met steeds weer andere (kleinschalige) landschappen.  Nabij Denekamp wordt de Dinkel gekruist, waardoor typische oeverplanten als Steenanjer en Langbladige ereprijs zich langs het kanaal kunnen uitbreiden.  De noordoever staat in volle zon, dus droogteminnende vegetatie, maar de zuidoever is juist schaduwrijk en daarom veel vochtiger.  Die afwisseling wordt ook weerspiegeld door b.v. de vele soorten vlinders.  Het kanaal Almelo-Nordhorn is geleidelijk aan een belangrijk natuurgebied geworden, dat ook nog eens vrij toegankelijk is!  Op sommige plaatsen wordt het kanaal omzoomd door waardevolle natuurgebieden als de Agelerbroek, Voltherbroek en Singraven.

Doordat het kanaal bijna over het gehele traject omzoomd wordt door houtwallen, zijn de daarvoor karakteristieke vogels ook aanwezig: Nachtegaal, Grasmus, Geelgors en Appelvink.  Door de natuurgebieden komt daar nog een veelheid aan bosvogels, waaronder veel spechten.

Veel van de natuurwaarden zijn afhankelijk van een goede waterbalans.  Die waterbalans wordt ernstig verstoord als er ten behoeve van gemotoriseerde vaart flink ingegrepen moet worden. Dit maakt dat de natuurbescherming tegen dergelijke kanaalplannen is.  Ook andere instanties als het Waterschap Regge en Dinkel  zetten grote vraagtekens bij ontwikkelingen waarbij het natuurlijke waterbeheer geweld wordt aangedaan. Uiteindelijk bleek het bevaarbaar maken van het Almelo-Nordhornkanaal een natte droom te zijn van menig lokaal bestuurder.

Het bevaarbaar maken van het Kanaal Almelo-Nordhorn – en de aanleg van de benodigde beschoeiing – de waardevolle oevervegetatie, natuur en rust in het gebied zou volgens de Partij Vrij Almelo ernstig worden aangetast.

Harry de Olde

https://nl.wikipedia.org/wiki/Kanaal_Almelo-Nordhorn

Foto’s, PVA