Behandeld door D. Wensink

Geacht college,

Het nieuwe kabinet zal een zware dobber hebben aan het terugbrengen van de asielinstroom tot aanvaardbare proporties. Maar ook de beperking van arbeidsmigratie is een heikel punt. We moeten eerst kijken naar het onbenutte arbeidspotentieel, ‘voordat we naar arbeidsmigratie kijken’. Het aantal arbeidsmigranten in Nederland is de afgelopen jaren verviervoudigd.

In Almelo zitten ruim 2860 mensen om wat voor reden dan ook zonder baan. Dat zogenoemde ‘onbenut arbeidspotentieel’ ligt daarmee hoger dan gemiddeld in Overijssel. (cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek). In totaal zijn er in Almelo 4257 geregistreerde werkzoekenden, die geen werk hebben in loondienst. UWV april 2024 https://www.werk.nl/arbeidsmarktinformatie/dashboards/geregistreerde-werkzoekenden

Geachte heer De Olde,

Namens de Fractie Partij Vrij Almelo heeft u op 30 augustus jl. schriftelijke vragen gesteld aan het college van burgemeester en wethouders over ‘beperking arbeidsmigratie’. Met deze brief beantwoordt het college deze vragen.

Vraag 1.

Heeft u kennisgenomen van het bericht “40.000 inwoners, 4000 arbeidsmigranten” in het AD van 26 augustusjl. ?  Lees hier verder (origineel bericht)

Antwoord:
Ja

Vraag 2:

Hoe reageert u op de conclusie dat het ‘ruime aanbod van goedkoop personeel’ ervoor zorgt dat bedrijven weinig prikkels voelen om te innoveren of arbeidsvoorwaarden te verbeteren?

Antwoord:

U verwijst naar een krantenartikel en citeert een conclusie. Het college kan deze conclusie in het aangehaalde artikel niet achterhalen. In algemene zin acht het college een dergelijke conclusie te ongenuanceerd. Arbeidsmigratie kent ontegenzeggelijk schaduwzijden, maar levert de Nederlandse economie ook voordelen op. In Almelo zijn de inspanningen van het gemeentebestuur juist op beide zijden gericht: het voorkomen en tegengaan van de nadelen en het bevorderen van de voordelen van arbeidsmigratie.

Vraag 3.

Bent het eens dat de baten van arbeidsmigratie vooral terechtkomen bij werkgevers en uitzendbureaus, terwijl de kosten bij de samenleving liggen?

Antwoord:

Nee, met deze stelling is het college het niet eens. Arbeidsmigratie levert de Nederlandse economie en samenleving ook baten op. Het college kijkt overigens niet weg van de lasten of nadelen die arbeidsmigratie de samenleving oplevert. Overlast in de buurt, uitbuiting of slechte leef- en arbeidsomstandigheden komen voor en worden actief bestreden.

Het kabinet Schoof heeft in het eerder verschenen Hoofdlijnenakkoord en in het onlangs verschenen Regeerprogramma aangekondigd meer balans te willen brengen in de verdeling van baten en lasten van arbeidsmigranten. Het kabinet kondigt maatregelen aan om die balans te realiseren. Wat betreft mogelijke maatregelen zijn wij onder meer voorstander van het invoeren van verplichte certificering voor uitzendbureaus. Dit is ook onderdeel van de standpunten van de VNG op dit gebied.

Vraag 4.

Deelt u de mening dat in plaats van dat er wordt gekeken naar de optie arbeidsmigratie, moet worden ingezet op het activeren en aan het werk helpen van onbenut arbeidspotentieel, zodat arbeidsmigranten op de arbeidsmarkt niet de plaats innemen van werklozen?

Antwoord:

Nee, onbenut arbeidspotentieel is de groep beschikbare arbeidskrachten die niet volledig worden ingezet of benut. Het activeren van deze groep is al jaren de dagelijkse praktijk binnen onze gemeente. Daarin hebben weeen wettelijke opgave volgens de Participatiewet. Ook op regionaal niveau zetten we daar sterk op in via de Arbeidsmarktregio Twente.

Vraag 5.

Zijn alle hier werkende arbeidsmigranten aangesloten bij een uitzendbureau zodat zij hier komen om daadwerkelijk te werken?

Antwoord:

Arbeidsmigranten komen hier om te werken, anders zijn ze geen arbeidsmigranten. Niet alle arbeidsmigranten werken voor een uitzendorganisatie, een deel van de arbeidsmigranten is op eigen initiatief in dienst bij de werkgever. Er geldt voor bedrijven en personen geen wettelijke plicht om via een uitzendorganisatie aan het werk te gaan.

Vraag 6.

Is er in Almelo zicht op arbeidsmarktfraude? Zo ja, en wat voor sancties hangen hieraan vast?

Antwoord:

Arbeidsmarktfraude kan in veel vormen voorkomen. Toezicht en handhaving hierop is een taak van de Arbeidsinspectie. Om deze reden heeft Almelo geen (cijfermatig of gedetailleerd) inzicht in de aard en mate van arbeidsmarktfraude.

Vraag 7.

Bent u het eens dat het groeiende aantal arbeidsmigranten een negatieve invloed heeft op een groot aantal problemen in Almelo, zoals de woningnood en toenemende ongelijkheid?

Antwoord:

Het klopt dat er sprake is van negatieve effecten als gevolg van arbeidsmigratie. Zo is er in onze gemeente sprake van illegale huisvesting en proberen we dat met onze pandbrigade te voorkomen en te bestrijden. Daarnaast zien we dat er effecten zijn op het gebied van dakloosheid. Wel blijven de ondernemers hun verantwoordelijkheid hierin nemen. Daarnaast is Almelo een stad met ambitie om te groeien op het gebied van wonen en economie. Arbeidsmigratie is daar onlosmakelijk mee verbonden. Zie ook ons antwoord op vraag 2.

Vraag 8.

Hoe wordt er toegezien dat na afloop van het werkcontract de arbeidsmigranten weer terugkeren naar het land van herkomst en dus niet ten laste komen van de gemeentelijke bijstand?

Antwoord:

Hierop wordt niet toegezien omdat een dergelijk toezicht geen enkele wettelijke basis kent: EU arbeidsmigranten zijn vrij om te gaan en staan waar ze willen.

Vraag 9.

Is het college er wel van op de hoogte, dat er in Almelo door individuele uitzendbureaus particuliere woningen worden verhuurd aan arbeidsmigranten?

Antwoord:

Ja, dat is ons bekend.

Vraag 10.

Vindt het college met ons dat de Almelose aanpak van arbeidsmigratie voor de
komende jaren moet worden aangescherpt?

Antwoord:
Wij zijn van mening dat arbeidsmigratie onze aandacht verdient. Het is ons niet duidelijk wat u bedoelt met het aanscherpen van de aanpak.

Hoogachtend,
Burgemeester en wethouders
de secretaris, de burgemeester

J.H. Dijkstra, R.T.A. Korteland

Almelo moet stoppen met het aantrekken van arbeidsmigranten