Almelo, 1 mei 2026

Niet Europese migranten in de bijstand

Geacht college,

Op donderdag 19 maart 2026 vroeg het kamerlid André Flach (SGP) in een debat over de begroting van SZW aan minister Aartsen van werk en participatie hoe het komt dat steeds meer  migranten van niet-Europese afkomst een bijstandsuitkering ontvangen.

Het aantal niet-Europese migranten in de bijstand is aanzienlijk hoger dan dat van autochtonen, met 208.000 niet -Europese migranten tegenover 17.000 uit Europa. Deze groep is oververtegenwoordigd in de bijstand, vaak door een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. De totale instroom in de bijstand overstijgt sinds eind 2023 de uitstroom.

Volgens de minister wordt de hoge afhankelijkheid van bijstand vaak geweten aan beperkte taalvaardigheid, diploma-erkenning en de noodzaak tot inburgering, waardoor de integratie op de arbeidsmarkt langzamer verloopt.

De bijstandsuitkering voor migranten (waaronder statushouders) wordt betaald door de gemeente waar de betrokkene woonachtig is. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet.

De Partij Vrij Almelo heeft aangaande de specifieke situatie in Almelo hierover enkele vragen.

Beantwoording door het college van Almelo.

Behandeld door S. Beltman

Almelo 2 juni 2026

Geachte heer De Olde,

Op 1 mei 2026 heeft u schriftelijke vragen gesteld over niet-Europese migranten met een bijstandsuitkering in Almelo. In deze brief beantwoorden wij uw vragen.
Wij vragen overigens wel af waarom u in uw vragen onderscheid maakt tussen niet-Europese migranten en overige bijstandsgerechtigden en wat de beleidsmatige noodzaak is van deze vragen.

Vraag 1.

Hoeveel inwoners van Almelo ontvangen momenteel een bijstandsuitkering?

Antwoord:

Op 1 mei 2026 ontvingen 2492 inwoners een bijstandsuitkering (dat zijn 2172 huishoudens met een uitkering).

Vraag 2.

Hoe groot is het aandeel van deze uitkeringsontvangers dat geboren is buiten de Europese Unie?

Antwoord:

Van het aantal inwoners dat op 1 mei 2026 een bijstandsuitkering ontving is 38% (946 personen) geboren buiten de Europese Unie.

Vraag 3.

Hoe heeft dit zich in de afgelopen 5jaar ontwikkeld in absolute aantallen en procenten?

Antwoord:

Op 31 december 2021 ging het om 1025 inwoners, 35% van het bijstandsbestand, op 31 december 2022: 1020 inwoners (40%), op 31 december 2023; 1027 inwoners (38%), op 31 december 2024: 980 inwoners (38%) en op 31 december 2025: 944 inwoners (38%).

Vraag 4.

Kan het college een uitsplitsing geven van de non-E.U. bijstandsontvangers naar leeftijdsgroepen in (18-27jaar, 28 — 45jaar, 46 — 67jaar), en dit statistisch relateren en differentiëren in verhouding tot bijstandsontvangers afkomstig uit de E.U. in Almelo?

Antwoord:

De beantwoording van deze vraag vraagt een nader onderzoek dat groter dan gebruikelijk is bij het beantwoorden van schriftelijke vragen.

Vraag 5.

Kan bij deze uitsplitsing procentueel en in absolute aantallen de duur en het verloop van bijstandsafhankelijkheid per leeftijdscohort over de afgelopen 5jaar worden aangegeven?

Antwoord:

Zie hiervoor het antwoord bij vraag 4.

Vraag 6.

Hoe verhoudt de leeftijdsopbouw, de duur en het aantal van de bijstand afhankelijke non-E.U. en E‚U.-bijstandsontvangers in Almelo zich statistisch tot die in andere Twentse steden zoals Hengelo en Enschede?

Antwoord:

Wij beschikken niet over deze gegevens.

Vraag 7.

Indien het niet mogelijk is om bovenstaande uitsplitsingen en gegevens te verstrekken, is de wethouder dan bereid om onderzoek te laten uitvoeren naar deze informatie?

Antwoord:

De gegevens van Almelo hebben wij u ter beschikking gesteld. Wij beschikken niet over gegevens van andere Twentse gemeenten.

Vraag 8.

Kunnen in elk geval de wel aanwezige relevante data en statische gegevens ter beschikking worden gesteld, en zo veel mogelijk worden toegesneden op bovenstaande vraagstellingen?

Antwoord:

Zie hiervoor de antwoorden bij de voorgaande vragen.

Vraag 9.

Indien noodzakelijk is het college bereid om daarbij samen te werken met het CBS of andere relevante instanties om een volledig en gedetailleerd beeld te krijgen van de situatie in Almelo?

Antwoord:

Nee, wij achten een gedetailleerder beeld niet noodzakelijk.

Hoogachtend,
Burgemeester en wethouders van Almelo

Reactie:

Het vraagrecht is verankerd in de Gemeentewet. Elk raadslid mag het college het hemd van het lijf vragen. Maar het beantwoorden van al die raadsvragen kost tijd en geld, dus mopperen colleges en ambtenaren er vaak over. Het probleem is: antwoorden leiden zelden tot iets.

Als schriftelijke vragen van raadsleden niet of nauwelijks worden beantwoord, tast dit de wettelijke controlerende taak van de gemeenteraad rechtstreeks aan. Het college van burgemeester en wethouders (B&W) heeft namelijk een wettelijke inlichtingenplicht.

Gemeentewet artikel 169 & 155: Het college en de burgemeester zijn verplicht om de raad en individuele raadsleden alle gewenste inlichtingen te verstrekken.

Harry de Olde